Bộ Tư pháp Nhật Bản khẳng định giọng nói cũng cần được bảo hộ, việc AI tự ý tái tạo giọng là vi phạm bản quyền

Trước thực trạng các hình ảnh và giọng nói của những người nổi tiếng bị tự ý khai thác ngày càng nghiêm trọng, hội đồng chuyên môn thuộc Bộ Tư pháp Nhật Bản mới đây đã tiến hành nhiều phiên điều trần, thu thập ý kiến trực tiếp từ các diễn viên lồng tiếng (seiyuu) để xây dựng và đưa ra một dự thảo hướng dẫn quy định rõ ràng về phạm vi bảo hộ đối với giọng nói.

Phiên họp cho dự thảo mới đây. Ảnh: FNNプライムオンライン.

Trong văn bản dự thảo được công bố vào ngày 13 tháng 7 vừa qua, cơ quan chức năng đã chính thức đưa ra những quy định mang tính định nghĩa đối với khái niệm "giọng nói", một phạm trù vốn chưa từng có tiền lệ được phân định rõ ràng trong các văn bản pháp lý trước đây.

Dự thảo khẳng định giọng nói là yếu tố biểu trưng cho nhân cách của mỗi cá nhân, do đó danh mục này hoàn toàn thuộc đối tượng được bảo hộ hợp pháp dưới sự điều chỉnh của "quyền công khai hình ảnh/thương mại" cũng như "quyền không bị tự ý sử dụng hình ảnh/thông tin cá nhân".

Quy định mới này thiết lập một nền tảng pháp lý quan trọng, giúp các cá nhân có công cụ bảo vệ tài sản đặc trưng của bản thân trước các hành vi thu thập và xử lý dữ liệu không phép từ các công cụ công nghệ.

Hình ảnh minh họa cho trí tuệ nhân tạo. Ảnh: 毎日新聞.

Dự thảo hướng dẫn cũng đi sâu vào việc phân tích các biểu hiện vi phạm cụ thể đang diễn ra phổ biến trên các nền tảng số.

Theo đó, cơ quan tư pháp chỉ rõ trường hợp các cá nhân tự ý sử dụng công nghệ sinh trắc học và AI để tái tạo trái phép giọng nói của một diễn viên lồng tiếng, sau đó điều khiển giọng nói mô phỏng này để thể hiện các ca khúc của một người khác nhằm mục đích thu lợi nhuận thương mại trên các mạng xã hội sẽ được cấu thành là hành vi "có thể coi là xâm phạm quyền lợi hợp pháp".

Bước đi này được kỳ vọng sẽ tạo ra ranh giới pháp lý nghiêm khắc, ngăn chặn việc trục lợi trên công sức sáng tạo của người khác.

Theo kế hoạch được ban điều hành hội đồng công bố, toàn bộ văn bản hướng dẫn chính thức mang tính quy chuẩn này dự kiến sẽ được phê duyệt và phát hành rộng rãi tới công chúng ngay trong giai đoạn tháng 8 tới.