Cộng đồng manga tranh luận trước thông tin một Fanpage sử dụng AI để xử lý hình ảnh của manga Dòng sông huyền bí

Hình ảnh chia sẻ trên Fanpage về vấn đề liên quan đến việc sử dụng AI vào tác phẩm.

Theo thông báo nhân kỷ niệm hai năm thành lập, đại diện ban quản lý fanpage mang nghệ danh P. cho biết mục đích hoạt động của trang là lan tỏa tác phẩm và kêu gọi tái bản truyện tại thị trường Việt Nam. Người này giải thích rằng do bộ truyện đã có niên đại hơn 30 năm nên nguồn tài nguyên ảnh màu rất eo hẹp.

Vì vậy, fanpage đã sử dụng công nghệ AI để phục dựng định dạng độ nét cao (HD) và tô màu các trang truyện đen trắng nhằm giải tỏa nhu cầu hình ảnh của người hâm mộ.

Trước những ý kiến phản đối từ một bộ phận độc giả về việc lạm dụng công nghệ này, đại diện trang khẳng định đã chủ động vào mạng xã hội X để lại lời nhắn xin phép, đồng thời gắn thẻ (tag) trực tiếp tài khoản của tác giả Chie Shinohara dưới các bức tranh do AI xử lý để đảm bảo tính công khai.

Bài viết được chia sẻ trong nhóm nội bộ công khai.

Người đứng đầu fanpage cũng đưa ra lập luận trong nhóm nội bộ rằng việc đăng tải trực tiếp các trang truyện gốc đen trắng chưa qua chỉnh sửa là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật bản quyền và có nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm, và việc đăng tải các bức tranh gốc có thể ảnh hưởng đến chén cơm (biểu tượng) của tác giả.

2026 cũng là năm kỷ niệm họa sĩ đứng sau Dòng sông huyền bí 45 năm nghệ thuật. (C) Chie Shinohara / Shogakukan.

Ngay sau đó, những luận điểm trên đã vấp phải sự phản ứng gay gắt từ một trang truyền thông khác P.C.c.x.H. (đã được viết tắt), một fanpage có hơn 44.000 người theo dõi. Trong bài viết phản bác, trang này cho rằng hành vi nạp tranh gốc của tác giả vào công cụ AI rồi đăng tải công khai, kết hợp với việc nhắn tin và gắn thẻ liên tục vào tài khoản cá nhân của tác giả khi chưa có sự đồng ý chính thức là hành động làm phiền và thiếu tôn trọng nghệ sĩ.

Bài viết cũng cáo buộc ban quản lý fanpage trên đang đánh tráo khái niệm khi cho rằng đăng ảnh gốc thì vi phạm pháp luật còn đăng ảnh phái sinh từ AI là đúng đắn, đồng thời bày tỏ lo ngại những hành vi này sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của cộng đồng người hâm mộ Việt Nam.

Một Fanpage khác đã lên bài đáp trả và chỉ trích về cách sử dụng AI.

Xung đột tiếp tục leo thang khi đại diện P. đã trực tiếp bình luận đáp trả các chỉ trích, đồng thời khẳng định rằng các công cụ thiết kế phổ biến hiện nay của giới họa sĩ máy và các nền tảng tìm kiếm lớn đều đã tích hợp sẵn công nghệ AI. Người này nhận định làn sóng tẩy chay công nghệ chỉ là một phong trào cực đoan của những người không chuyên nhằm thể hiện quan điểm cá nhân.

Nhiều độc giả lâu năm cũng đã đưa ra nhận định cho rằng, nhà xuất bản Shogakukan – đơn vị nắm tác quyền thương mại của bộ truyện tại Nhật Bản – vốn không cho phép việc tự ý sử dụng tranh của họa sĩ hợp tác để huấn luyện cho các công cụ AI.

Tác phẩm Dòng sông huyền bí cũng chuẩn bị lên sóng anime vào tháng 7 sắp tới. Ảnh: vap.co.jp.

Bộ phận người hâm mộ đã cho rằng, việc dùng tranh gốc không xin phép để tạo ra các sản phẩm phái sinh bằng AI như hình ảnh trang phục, bộ nhãn dán (sticker) hay video mô phỏng thực tế là hành vi vi phạm quyền tác giả rõ ràng, và việc gửi trực tiếp các sản phẩm này đến trang cá nhân của tác giả có thể dẫn đến rủi ro bên bản quyền Nhật Bản từ chối ký kết hợp đồng xuất bản với các đối tác Việt Nam.

Hiện tại, vụ việc tranh chấp giữa các bên vẫn chưa có kết quả cụ thể. Tuy vậy, xung đột này một lần nữa cho thấy những thách thức và tranh luận chưa có hồi kết về ranh giới pháp lý, đạo đức nghệ thuật và văn hóa ứng xử của các cộng đồng người hâm mộ đối với việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo vào các tác phẩm có bản quyền.