Hiệp hội Bản quyền Nhật Bản phát biểu về rủi ro từ Trí tuệ nhân tạo: Việc AI sao chép nội dung là vấn đề không thể xem nhẹ

Theo đó, tổ chức chức này đã đưa ra nhận định rằng các dịch vụ AI hiện nay đang bộc lộ nhiều vấn đề mang tính rủi ro cao đối với tài sản trí tuệ và kêu gọi các doanh nghiệp phát triển công nghệ cần có những biện pháp thiết thực để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà sáng tạo.

Phong cách Ghibli là một trong số những những phong cách anime dễ dàng thấy bị AI tạo sinh. Ảnh: Studio Ghibli.

Trong văn bản chính thức, tổ chức này đã đưa ra ba yêu cầu cốt lõi hướng đến các đơn vị cung cấp dịch vụ và phát triển công nghệ AI. Trước hết, các doanh nghiệp cần tiến hành và duy trì các đợt kiểm tra toàn diện để chủ động ngăn chặn việc hệ thống xuất ra các hình ảnh, video trùng lặp hoặc có mức độ tương đồng lớn với các tác phẩm đã được bảo hộ.

Tiếp theo, dựa trên kết quả rà soát hoặc các khiếu nại từ phía chủ sở hữu bản quyền, nếu phát hiện hệ thống liên tục tạo ra các sản phẩm sao chép, phía phát triển AI phải lập tức dừng việc sử dụng không phép các nội dung thuộc sở hữu của các thành viên CODA làm dữ liệu huấn luyện. Cuối cùng, các công ty công nghệ được yêu cầu phải có thái độ hợp tác và phản hồi một cách thiện chí trước các yêu cầu cũng như đề xuất thảo luận từ phía các đơn vị nắm giữ bản quyền.

Hình ảnh anime Dược Sư Tự Sự bị AI tạo sinh. Ảnh: Pixai.

Đi sâu vào bản chất của vấn đề, cơ quan quản lý bản quyền này chỉ ra rằng các dịch vụ AI tạo sinh hiện nay vẫn thường xuyên cho ra các sản phẩm hình ảnh và video mô phỏng lại gần như nguyên vẹn các nội dung có sẵn, ngay cả khi người dùng không hề đưa vào những câu lệnh chỉ định trực tiếp bất kỳ tác phẩm cụ thể nào. Việc các doanh nghiệp công nghệ sở hữu tầm ảnh hưởng lớn cung cấp rộng rãi các công cụ này ra công chúng mà chưa có giải pháp kiểm soát được xem là cốt lõi của những tranh chấp pháp lý hiện tại.

Đối với quy trình huấn luyện dữ liệu, tổ chức này thừa nhận có những quan điểm pháp lý dựa vào Điều 30-4 của Luật Bản quyền Nhật Bản để cho rằng việc khai thác dữ liệu cho mục đích phân tích kỹ thuật phi giải trí là hợp pháp. Dẫu vậy, cơ quan này lập luận rằng khi các dữ liệu huấn luyện được tái hiện một cách trực tiếp và cụ thể ở đầu ra dưới dạng các sản phẩm sao chép, hành vi sao chép trong quá trình chạy dữ liệu đã mang tính chất sử dụng vì mục đích thưởng thức nội dung, do đó cấu thành hành vi vi phạm pháp luật hiện hành.

AI dễ dàng tạo sinh nhân vật Mao Mao trong Dược Sư Tự Sự với nhiều thay đổi khác nhau. Ảnh: Pixai.

Xét dưới góc độ pháp lý quốc tế, tuyên bố cũng nhấn mạnh rằng các hoạt động đầu ra và quy trình huấn luyện của phần lớn các dịch vụ AI hiện nay không đáp ứng các tiêu chuẩn về việc được sử dụng hợp lý quy định trong Luật Bản quyền của Hoa Kỳ. Do đó, các nhà phát triển được khuyến nghị cần phải thiết lập các bộ lọc kỹ thuật ở giai đoạn xuất dữ liệu đối với những tác phẩm chưa có sự đồng ý của tác giả, nhằm tuân thủ nguyên tắc xin phép trước khi sử dụng.

Tình trạng hệ thống tự động tạo ra những điểm tương đồng ngoài ý muốn cũng đang trở thành một rủi ro lớn đối với chính những người sử dụng AI, khiến nhiều người e ngại trong việc tiếp cận công nghệ này. Cơ quan quản lý khẳng định quan điểm công nghệ này chỉ nên đóng vai trò tôn trọng và hỗ trợ cho năng lực sáng tạo thuần túy của con người, thay vì làm tổn hại đến nền tảng của ngành công nghiệp nội dung.

Một video phong cách anime do AI tạo sinh. Nguồn: Pixai.

Được biết, CODA là một liên minh lớn tại Nhật Bản hoạt động với mục tiêu ngăn chặn các hành vi xâm phạm tác quyền và bảo vệ các ngành công nghiệp nội dung chủ lực như xuất bản, hoạt hình và trò chơi điện tử trên thị trường quốc tế. Tính đến đầu năm nay, tổ chức này quy tụ 37 doanh nghiệp thành viên cùng nhiều hội nhóm liên quan, bao gồm những tên tuổi hàng đầu trong ngành truyền thông và giải trí của quốc gia này như Kodansha, Shueisha, NHK, TBS Television, Toei, Toho, Studio Ghibli, Toei Animation và King Records.