Nhật Bản khẳng định đã liên tục cảnh báo Mỹ về việc sử dụng hình ảnh Mario, Pokémon và Naruto trong các bài đăng chính trị

Kể từ tháng 3, các động thái chính thức từ phía Nhật Bản đã liên tục được đưa ra trước việc sử dụng trái phép các sở hữu trí tuệ anime và game trong các bài đăng trên mạng xã hội của chính quyền Tổng thống Trump.

Bài báo mới đây của Mainichi Shimbun đã khơi lại vụ việc. Ảnh chụp màn hình.

Theo thông tin từ Mainichi Shimbun, Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã thông qua Đại sứ quán Mỹ để kêu gọi dừng việc sử dụng các IP này ít nhất hai lần trong tháng 6, nhấn mạnh những thiệt hại tiềm ẩn đối với giá trị thương hiệu khi hình ảnh bị lồng ghép vào các nội dung chính sách hoặc cổ xúy chiến tranh mà chưa có sự đồng ý của bên nắm bản quyền.

Sự tranh cãi xung quanh chiến lược truyền thông này đã diễn ra trong suốt một năm qua với nhiều vụ việc gây chú ý.

Khẩu hiệu "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" được Nhà Trắng chia sẻ được dựa trên mẫu của Pokémon. Ảnh: X/WhiteHouse.

Đầu tiên là vào tháng 9 năm 2025, Bộ An ninh Nội địa Mỹ từng đăng tải video kết hợp hình ảnh nhân vật Ash Ketchum trong Pokémon cùng nhạc nền gốc với các cảnh quay đợt truy quét của lực lượng ICE, khiến The Pokémon Company sau đó phải lên tiếng xác nhận chưa từng nhận được yêu cầu xin phép.

Đến tháng 3 năm nay, tài khoản X chính thức của Nhà Trắng tiếp tục đăng tải clip lồng ghép hình ảnh trò chơi Wii Sports với video không kích trong Chiến dịch Epic Fury tại Iran, nối tiếp bằng một video tuyên truyền quân sự khác chứa đoạn trích từ các thương hiệu như Halo, Yu-Gi-Oh!, Dragon Ball, Top Gun, Iron Man và Braveheart.

Thương hiệu anime bị Nhà Trắng sử dụng cho các chiến dịch tuyên truyền chính trị. Ảnh chụp màn hình.

Những động thái trên ngay sau đó đã vấp phải sự chỉ trích công khai từ The Pokémon Company, tài khoản chính thức của Yu-Gi-Oh! lẫn diễn viên lồng tiếng Steve Downes (người thể hiện nhân vật Master Chief).

Mới đây nhất vào tháng 6, ông Trump tiếp tục chia sẻ một đoạn video do AI tạo ra hình ảnh bản thân hóa thân thành nhân vật Naruto trên nền tảng Truth Social.

Đoạn video do ông Trump chia sẻ trên nền tảng Truth Social. Ảnh chụp màn hình.

Làn sóng phản đối không chỉ dừng lại ở các doanh nghiệp nắm bản quyền mà còn lan rộng trong giới chức và cộng đồng người hâm mộ Nhật Bản.

Ngay từ tháng 4, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Toshimitsu Motegi đã đưa vụ việc video dùng hình ảnh Wii Sports ra thảo luận tại phiên họp quốc hội, khẳng định việc các cơ quan công quyền tái bản tài liệu có bản quyền mà không có sự đồng ý là không phù hợp.

Bộ trưởng Nhật Bản Kimi Onoda trả lời phỏng vấn trong tháng 6. Ảnh: TBS News.

Tiếp đó, theo ghi nhận từ báo Hokkaido Shimbun, tại cuộc họp báo ngày 12 tháng 6, Bộ trưởng Kimi Onoda nhấn mạnh việc xin phép chủ sở hữu bản quyền là nguyên tắc cốt lõi của khái niệm "sử dụng hợp lý" và lập trường này đã được truyền đạt nhiều lần tới phía Mỹ qua các kênh ngoại giao.

Về phía công chúng, người hâm mộ Nana Suzuki đã khởi xướng chiến dịch ký tên "Protect Japanese Manga" trên Change.org, thu hút sự chú ý của các cơ quan truyền thông quốc tế như Thời báo New York hay BBC. Đơn kiến nghị đã được gửi lên Văn phòng Chính phủ Nhật Bản vào tháng 3 và tiếp tục được mở lại vào tháng 6 nhằm thúc đẩy các biện pháp bảo hộ bản quyền.

Chiến dịch Protect Japanese Manga. Ảnh: Change.

Bất chấp những quan ngại và phản ứng từ phía Nhật Bản, phía Mỹ từng lên tiếng bảo vệ chiến lược truyền thông này.

Từ năm 2025, người phát ngôn Abigail Jackson của chính quyền ông Trump đã tuyên bố trên Thời báo New York rằng việc sử dụng các bài đăng thu hút và hình ảnh meme là chiến lược truyền thông vô cùng hiệu quả, giúp lan tỏa thành công các chương trình nghị sự của Tổng thống nhờ những thông điệp có sức tạo ảnh hưởng lớn đến công chúng.