Tranh cãi trái chiều khi CEO Vietales cho rằng, "Truyện ngoại giá rẻ đang bào mòn sáng tạo nội địa"!

Bài viết chia sẻ công khai trên trang cá nhân của CEO Thắng Nguyễn.

Nhìn từ góc độ của nhà sản xuất trong nước, đại diện Vietales gọi đây là một nghịch lý khi thị trường đang bị thống trị bởi các IP giá rẻ có nguồn gốc từ Nhật Bản, Hàn Quốc hay Mỹ. Với mức giá trung bình chỉ từ 20.000 đến 40.000 đồng một cuốn nhờ lợi thế in ấn quy mô lớn, truyện tranh ngoại nhập đóng vai trò như một mô hình "sản phẩm mồi" hoàn hảo để thu hút tệp độc giả trẻ.

Theo lập luận của anh Thắng, khi đã hình thành sự gắn kết với nhân vật, người tiêu dùng sẽ sẵn sàng chi trả lượng dòng tiền lớn hơn rất nhiều vào các dịch vụ đi kèm như vé xem phim hoạt hình, trò chơi điện tử hay mô hình đồ chơi, khiến dòng ngoại tệ liên tục chảy ra nước ngoài. Ngược lại, các đơn vị sản xuất nội địa do không có lợi thế quy mô buộc phải định giá sản phẩm từ 70.000 đến 100.000 đồng để đạt điểm hòa vốn, từ đó vấp phải rào cản tâm lý từ thị trường về mặt giá cả.

Hình ảnh về IP "Cờ chúa" do đơn vị Vietales kết hợp NXB Phụ nữ Việt Nam phát hành. Ảnh: Vietales.

Tiếp tục với quan điểm đó, áp lực này đã phần nào được cho là dẫn đến tình trạng thiếu hụt quỹ đầu tư và chảy máu chất xám khi các họa sĩ Việt Nam chọn làm gia công cho nước ngoài thay vì phát triển dự án độc lập. Để giải quyết bài toán sinh tồn, giải pháp mà anh đưa ra là kêu gọi thay đổi tư duy, không cạnh tranh ở phân khúc giá rẻ mà nâng tầm tác phẩm thành các phiên bản giới hạn, kết hợp xây dựng hệ sinh thái đa chiều bao gồm boardgame và mô hình dựa trên nền tảng lịch sử, văn hóa dân tộc.

Tuy vậy, bài chia sẻ của CEO Vietales đã nhanh chóng vấp phải những phản ứng vô cùng khắt khe từ phía cộng đồng người hâm mộ truyện tranh tại Việt Nam. Nhiều độc giả cho rằng nhận định "truyện tranh ngoại có giá rẻ" là chưa sát với thực tế, bởi các phiên bản đặc biệt (Special) hay giới hạn (Limited) của truyện nước ngoài có giá thành rất cao nhưng vẫn liên tục cháy hàng nhờ vào chất lượng tương xứng. Độc giả thẳng thắn phản biện rằng yếu tố cốt lõi khiến một tác phẩm được đón nhận nằm ở sự đầu tư nghiêm túc về mặt nội dung, đồ họa và truyền thông, chứ không thể chỉ dựa vào lòng tự hào dân tộc hay yếu tố khiên cưỡng để kêu gọi sự ủng hộ.

Ấn phẩm đặc biệt của One Piece do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành với giá 180 nghìn đồng. Ảnh: NXB Kim Đồng.

Một người hâm mộ khác cũng bình luận cho rằng, thực tế, thị trường cũng bày tỏ sự e ngại sâu sắc đối với các dự án IP Việt do tiền lệ nhiều tác phẩm từng bị bỏ dở giữa chừng, gây tổn hại lớn đến niềm tin của người mua. Ngoài ra, việc một tác phẩm mới chỉ ra mắt tập đầu tiên nhưng nhà sản xuất đã vội vã xây dựng hệ sinh thái sản phẩm ăn theo khi chưa kịp tạo dựng sợi dây liên kết cảm xúc với người đọc bị đánh giá là một bước đi vĩ cuồng và thiếu thực tế.

Những tranh cãi càng đẩy lên cao trào khi cách thức phản biện ban đầu của anh Thắng Nguyễn dưới bài đăng bị người hâm mộ nhận xét là thiếu tính xây dựng và lôi kéo chức danh quản lý vào cuộc thảo luận cá nhân.

Bình luận đáp trả người hâm mộ của CEO Vietales.

Trước những phản hồi gay gắt từ dư luận, anh Thắng Nguyễn sau đó đã có động thái nhìn nhận lại các phát ngôn mang tính cảm xúc cá nhân của mình, đồng thời làm rõ quan điểm không bài xích sở thích hay phủ nhận giá trị của các tác phẩm quốc tế. Đại diện đơn vị này giải thích rằng việc triển khai hệ sinh thái trải nghiệm đa chiều ngay từ đầu là phương thức sinh tồn bắt buộc nhằm "lấy ngắn nuôi dài" trong một thị trường bị ép giá kịch sàn bởi hàng nhập khẩu.

Về lo ngại dự án đứt gánh giữa chừng, nhà sản xuất cam kết sẽ chứng minh bằng hành động thông qua việc duy trì lộ trình kịch bản đều đặn cho trọn bộ 6 tập của dự án hiện tại và bảo đảm tần suất phát hành trên các ấn phẩm báo chí định kỳ. Trong bức tranh tổng thể của ngành công nghiệp văn hóa, sự khắt khe và màng lọc tự nhiên của thị trường là yếu tố cần thiết để thúc đẩy các nhà sáng tạo nội địa liên tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm trước khi thời gian đưa ra câu trả lời chính xác nhất.

• Ảnh bìa xin phép ghi công nghệ sĩ StoriaGold trên DeviantArt đã cấp phép hình ảnh với giấy phép Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivatives Works 3.0 License để Trạm Anime có thể thực hiện làm ảnh bìa phái sinh.