Trớ trêu khi độc giả trẻ ở Nhật Bản đang "xa dần" manga dù doanh thu tăng trưởng tốt!

Theo phân tích của nhà nghiên cứu ngành xuất bản Ichishi Iida trên President Online, ngành công nghiệp manga đang chứng kiến sự sụt giảm mạnh mẽ về số lượng người đọc trong độ tuổi trẻ em và thanh thiếu niên, bất chấp việc doanh thu tổng thể vẫn tăng trưởng.

Nhiều tác phẩm manga trên Shonen Jump. Ảnh: Automaton Media.

Sự suy thoái này thể hiện rõ nét nhất qua sự thoái trào của các tạp chí manga truyền thống vốn từng là nền tảng phổ biến nhất để tiếp cận độc giả trẻ. Dữ liệu từ Hiệp hội Thư viện Trường học Nhật Bản chỉ ra rằng vào thời kỳ hoàng kim những năm 80, một học sinh trung học cơ sở có thể đọc trung bình khoảng 10 tạp chí mỗi tháng, nhưng con số này đã rơi thẳng xuống chỉ còn 1 cuốn vào năm 2025. Đáng báo động hơn, tỷ lệ học sinh hoàn toàn không đọc tạp chí đã chạm mức 77,7%.

Một ví dụ điển hình cho sự sụt giảm này là trường hợp của tạp chí danh tiếng Weekly Shonen Jump, khi lượng độc giả tại một số trường học được khảo sát đã giảm xuống chỉ còn một phần mười so với trước đây, trái ngược với sự ổn định tương đối của tạp chí Corocoro Comics dành cho học sinh tiểu học.

Manga đang dần trở nên khó tiếp cận với thế hệ trẻ. Ảnh: Yomiuri.

Các cuộc khảo sát so sánh giữa năm 1985 và 2023 cũng cho thấy một bức tranh ảm đạm về thói quen đọc truyện tranh in của giới trẻ. Tỷ lệ đọc manga vật lý ở học sinh tiểu học lớp 4 đến lớp 6 đã giảm từ 88% xuống còn 68%, trong khi ở học sinh trung học cơ sở giảm từ 85% xuống 60% và học sinh trung học phổ thông giảm từ 77% xuống chỉ còn 49%. Điều đáng ngạc nhiên là dù thế giới đang chuyển dịch sang công nghệ, manga in vẫn giữ ưu thế hơn so với manga kỹ thuật số tại thị trường Nhật Bản.

Cụ thể, tỷ lệ tiếp cận truyện tranh số ở cấp tiểu học chỉ đạt 15%, cấp trung học cơ sở là 35% và cấp trung học phổ thông là 49%, con số này vẫn thấp hơn hoặc chỉ vừa bằng với tỷ lệ đọc sách in ở cùng độ tuổi.

Hình ảnh minh họa. Ảnh: Automaton Media.

Lý giải cho việc văn hóa "manga kỹ thuật số" chưa thể bùng nổ mạnh mẽ trong giới trẻ Nhật Bản như mô hình webtoon tại Hàn Quốc, ông Iida cho rằng rào cản tài chính là yếu tố quyết định. Phần lớn các nền tảng truyện tranh trực tuyến tại Nhật Bản hiện nay đều định hướng tới đối tượng người lớn với các mô hình đăng ký thuê bao đắt đỏ hoặc giao dịch trong ứng dụng tốn kém.

Hệ quả của việc trên là trẻ em và thanh thiếu niên, những đối tượng vốn không có quyền lực mua sắm và khả năng tài chính dư dả, đã bị các nền tảng này bỏ qua. Mặc dù một số đơn vị như Corocoro Comics đã ra mắt ứng dụng đọc truyện riêng vào năm 2022 để thích nghi, nhưng việc thu hút thế hệ trẻ quay lại với thói quen đọc manga như trước đây vẫn là một bài toán đầy thách thức khi các em không thể chi trả cho các dịch vụ số tốn kém này.