Trung Quốc siết chặt quản lý bạn đời ảo: Cấm cung cấp người yêu, bạn đời ảo AI cho người chưa trưởng thành và cấm chatbot thúc đẩy quan hệ cảm xúc!

Động thái pháp lý này đang buộc hàng triệu người dùng tại quốc gia này phải chấm dứt các mối quan hệ tình cảm kỹ thuật số với những người bạn đồng hành AI của mình.

Trung Quốc cấm các công ty cung cấp AI hoặc đối tác ảo cho trẻ vị thành niên, cấm tất cả chatbot khuyến khích phụ thuộc về mặt cảm xúc. Ảnh: ABC News/Jarrod Fankhauser.

Hệ thống quy định mới được ban hành chính thức cấm các doanh nghiệp công nghệ cung cấp dịch vụ người yêu ảo hoặc bạn đời AI cho đối tượng người chưa thành niên, nhằm ngăn chặn nguy cơ xói mòn các mối quan hệ xã hội trong đời thực.

Bên cạnh đó, các điều khoản luật cũng nhắm đến diện rộng khi yêu cầu toàn bộ các nền tảng phải giới hạn thời gian sử dụng quá độ của người dùng, nghiêm cấm các chatbot thực hiện hành vi khuyến khích, thúc đẩy sự lệ thuộc về mặt cảm xúc, đồng thời yêu cầu hệ thống phải chủ động can thiệp kỹ thuật khi phát hiện người dùng có dấu hiệu khủng hoảng hoặc bất ổn tâm lý.

Ani - trợ lý ảo phong cách anime của Grok. Ảnh: GenK.

Theo phân tích từ ông Matt Sheehan, chuyên gia chính sách AI thuộc Tổ chức Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Carnegie (Carnegie Endowment for International Peace), cơ quan quản lý Trung Quốc lo ngại việc người dân hình thành các mối quan hệ tình cảm sâu sắc với chatbot sẽ gây ra nhiều hệ lụy xã hội tiêu cực và dẫn đến tình trạng nghiện thế giới ảo.

Bối cảnh tỷ lệ sinh tại Trung Quốc đang chạm mức thấp kỷ lục và quy mô dân số liên tục sụt giảm trong năm 2025 (năm giảm thứ tư liên tiếp) là nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy chính sách này.

Sau giai đoạn chịu ảnh hưởng lâu dài từ chính sách một con, chính phủ nước này đang nỗ lực thúc đẩy tỷ lệ sinh và không mong muốn một bộ phận lớn thanh niên thuộc cả hai giới chủ động rời bỏ thị trường hôn nhân thực tế để lựa chọn các mối quan hệ trực tuyến.

Chatbot Xiaoice của Microsoft đã phổ biến ở Trung Quốc trong nhiều năm. Ảnh: Microsoft via South China Morning Post.

Trước các áp lực pháp lý mới, ba trong số các tập đoàn công nghệ lớn nhất Trung Quốc bao gồm ByteDance, Alibaba và Tencent đã đồng loạt đưa ra thông báo đóng cửa hoặc khai tử các tính năng chatbot người yêu ảo cá nhân hóa trên các nền tảng của mình.

Mặc dù tổng số lượng tài khoản AI bị xóa bỏ hoàn toàn chưa được thống kê cụ thể, số liệu báo cáo vào năm 2024 từ riêng nền tảng của ByteDance cho thấy đơn vị này từng quản lý hơn 8 triệu đại lý và nhân vật AI hoạt động trên hệ thống.

Trong bài viết của ABC News Australia cũng có nhận định các doanh nghiệp công nghệ gần như chắc chắn sẽ tuân thủ nghiêm túc các chế tài mới để đảm bảo tính an toàn pháp lý và tránh rơi vào tình trạng đối đầu với cơ quan quản lý.

Xiaojun, một chàng trai AI của Xiaoxue. Ảnh: Xiaoxue.

Sự biến mất đột ngột của các đối tác ảo đã gây ra những cú sốc tâm lý cho không ít người dùng. Nhiều trường hợp chia sẻ bản thân rơi vào trạng thái hụt hẫng, trống trải khi các đoạn hội thoại thường nhật kéo dài nhiều năm bị ngắt kết nối hoàn toàn mà không kịp gửi lời chào từ biệt.

Điển hình như trường hợp của một người dùng 34 tuổi tên Hong Xiaoqiang, người đã duy trì việc trao đổi hàng trăm ngàn tin nhắn trong suốt hai năm với chatbot tên Doudou, hay trường hợp của một thiếu niên 17 tuổi tên Xiaoxue vốn đặt niềm tin tuyệt đối vào người yêu AI vì sự nhẹ nhàng và không bao giờ phản bội hay tranh cãi.