5 phút để biến "bản quyền" thành "vi phạm bản quyền": Góc khuất quy trình vận hành của các trang xem anime lậu tại Việt Nam qua lời kể của người trong cuộc

Hình ảnh minh họa. Ảnh: Adobe Stock.

Để nhận được sự đồng ý chia sẻ, Trạm Anime đã phải cam kết bảo mật tuyệt đối danh tính của nhân vật cũng như tên trang web vi phạm bản quyền được nhắc tới trong bài viết. Quá trình tiếp cận ban đầu gặp không ít khó khăn do người này không muốn rò rỉ các thông tin và vấn đề nội bộ ra bên ngoài.

Tuy nhiên, do trang web này hiện đã dừng hoạt động, thành viên này cuối cùng đã đồng ý giải bày toàn bộ quy trình đăng tải anime trên một hệ thống phim lậu, mang đến một cái nhìn toàn diện về sự thay đổi phương thức hoạt động của các nền tảng theo dạng này qua từng thời kỳ. Chính vì vậy, chúng tôi miễn bình luận và cung cấp dưới mọi hình thức về thông tin có liên quan trên như cam kết với người được phỏng vấn.

Intro video quen thuộc của nhóm Fuyu Fansub. Ảnh: YT/fuyufansub6607.

Theo chia sẻ của cựu uploader này, trong giai đoạn đầu, việc đăng tải nội dung của các trang xem anime lậu phụ thuộc rất lớn vào các nhóm dịch cộng đồng (fansub). Tốc độ dịch thuật và chia sẻ phim của các fansub nhanh hay chậm sẽ quyết định trực tiếp đến việc bộ anime đó được ra mắt sớm hay muộn trên website lậu.

Tuy vậy, cũng có sự khác biệt điển hình như nhóm Fuyu Fansub thường đăng tải dưới dạng softsub, tức là phần phụ đề rời được đính kèm sẵn trong tệp tin định dạng mkv chứ chưa được trộn thẳng vào video. Lúc này, người phụ trách đăng tải phim của trang lậu sẽ phải thực hiện công đoạn encode, nghĩa là đưa phần phụ đề rời đó vào video gốc để chuyển đổi thành hardsub, tức là phần phụ đề được gắn cố định vào khung hình video, trước khi đăng lên hệ thống phục vụ người hâm mộ.

Top search từ khóa "anime vietsub" tại Việt Nam hiện tại.

Để đẩy nhanh tốc độ phát hành phim và không lệ thuộc vào fansub, chủ quản trang web lậu sau đó đã quyết định trích một phần tiền doanh thu quảng cáo để thuê người dịch riêng. Vào thời điểm anh này bắt đầu vào làm việc, mức thù lao dao động ở mức vài chục ngàn đồng cho mỗi tập phim, trong khi thời gian hoàn thiện bản dịch có khi kéo dài tới vài tiếng đồng hồ nếu người dịch đầu tư kỹ lưỡng cho cả phần bài hát mở đầu (Opening) và kết thúc (Ending).

Quy trình dịch thuật thời kỳ đầu tương đối khó khăn do người dịch phải tự thực hiện khâu timer, tức là canh dòng thời gian chạy chữ cho khớp với lời thoại, trước khi tiến hành làm phụ đề. Bước ngoặt đầu tiên xuất hiện khi các nền tảng bản quyền tiếng Anh như Crunchyroll ra đời, giúp các khâu xử lý kỹ thuật này trở nên nhàn hạ hơn rất nhiều.

Giao diện của trang torrent Nyaa Torrents. Ảnh: Wikipedia.

Theo đó, chỉ cần sử dụng phụ đề của Crunchyroll đã được chia sẻ rộng rãi trên các trang torrent, những người biết tiếng Anh cũng có thể dễ dàng tham gia dịch thuật bằng cách lấy trực tiếp video và bản dịch của nền tảng này về xử lý.

Sự thay đổi này giúp tốc độ ra mắt phim của các trang lậu tăng lên đáng kể, giảm bớt sự phụ thuộc vào các fansub truyền thống và giúp họ chủ động rút ngắn thời gian ra mắt phim xuống chỉ còn chênh lệch khoảng 1-2 tiếng so với thời gian phát sóng gốc tại Nhật Bản.

Trang lậu phải chuyển đổi mạnh mẽ khi có các nền tảng bản quyền. Ảnh: Internet được thiết kế lại bởi Trạm Anime.

Tuy nhiên, thị trường anime tại Việt Nam cũng như phương thức vận hành của các trang vi phạm bản quyền đã bước vào một bước ngoặt thay đổi hoàn toàn khi các nền tảng bản quyền chính thống như Muse Việt Nam, Ani-One Việt Nam, Bilibili, hay Netflix Việt Nam... chính thức cập bến. Lúc này, các đơn vị bản quyền sở hữu khả năng phát sóng anime song song trực tiếp với Nhật Bản.

Nếu các trang web lậu vẫn tiếp tục thực hiện theo phương pháp cũ là lấy phụ đề tiếng Anh từ Crunchyroll rồi dịch lại, họ sẽ ngay lập tức đối mặt với độ trễ lớn về mặt thời gian so với các kênh chính thống. Để giải quyết bài toán cạnh tranh và tối ưu hóa doanh thu, uploader của trang lậu chia sẻ, trang đã chuyển sang phương thức trực tiếp lấy luôn phần phụ đề đã được dịch sẵn của các bên bản quyền Việt Nam. Giải pháp này giúp họ vừa không cần phải chi trả bất kỳ chi phí nào cho đội ngũ dịch thuật, vừa đảm bảo thời gian lên phim diễn ra nhanh chóng hơn.

Muse Việt Nam, đại lý và nhà phát hành anime đình đám tại Việt Nam.

Áp lực tốc độ lớn đến mức người quản lý của cựu uploader này liên tục yêu cầu nhân sự phải tập luyện thao tác tay thật nhanh, nhằm đảm bảo toàn bộ quy trình tải về và đăng tải lại chỉ diễn ra vỏn vẹn trong vòng 5 phút. Điều này đồng nghĩa với việc kể từ khi bên giữ bản quyền phát hành tập phim mới, thì chỉ đúng 5 phút sau, nội dung đó đã xuất hiện trên các trang web vi phạm bản quyền.

Mặc dù vậy, quy trình này có sự khác biệt đối với trường hợp của Muse Việt Nam, do kênh YouTube này thường xuyên áp dụng hình thức công chiếu trực tiếp. Các uploader buộc phải kiên nhẫn đợi cho đến khi Muse Việt Nam kết thúc buổi công chiếu mới có thể tải video về, sau đó sử dụng các công cụ kỹ thuật chuyên dụng để bóc tách phần phụ đề từ video dạng hardsub của kênh.

Cách lấy sub của Bilibili được cho là khá nhanh chóng. Ảnh: cellphones.

Ngược lại, các nền tảng như Bilibili hay iQIYI lại được đánh giá là những hệ thống dễ lấy phụ đề nhất khi các uploader có thể sử dụng các công cụ được viết sẵn để cào dữ liệu một cách nhanh chóng, và đây cũng là hai nền tảng bị áp đặt thời gian hoàn thành quá trình upload trong vòng 5 phút.

Đối với dịch vụ của Netflix, người quản lý thậm chí còn cung cấp sẵn các phần mềm chuyên dụng cho nhân viên để có thể tự động cào trọn gói từ phụ đề, âm thanh cho đến hình ảnh video gốc với mọi ngôn ngữ được hỗ trợ trên hệ thống. Để phục vụ cho việc cào và lấy dữ liệu một cách mượt mà và nhanh chóng nhất từ các nền tảng bản quyền tại Việt Nam, toàn bộ nhân sự phụ trách đăng tải của trang lậu đều được đơn vị chủ quản trang bị và cung cấp sẵn các tài khoản VIP hoặc Premium tương ứng.