Ngành công nghiệp anime trước "cơn bão" chi phí: Sự phân cực đang đẩy các studio nhỏ vào thế khó

Trong một bài đăng gần đây của Cetus Studio - một hãng phim gia công có trụ sở ở Nhật Bản cùng nhiều văn phòng ở Việt Nam thì việc sản xuất anime đang trở thành một cuộc đua "đốt tiền" thực sự, đẩy nhiều xưởng phim vào tình thế hiểm nghèo.

Việc làm anime bị so sánh như hành động "đốt tiền"

Những con số về kinh phí sản xuất anime hiện nay khiến không ít người phải giật mình. Trong bài đăng đã viện dẫn, Nao Hirasawa, Chủ tịch Graphinica, tiết lộ rằng để tạo ra một tập phim truyền hình chất lượng, các nhà sản xuất có thể phải chi tới 300 triệu Yên (khoảng 1,9 triệu USD). Nếu là một bộ phim điện ảnh, con số này có thể vọt lên mức 4 tỷ Yên. Việc chi phí tăng phi mã không chỉ đặt ra bài toán về lợi nhuận mà còn thay đổi hoàn toàn cấu trúc vận hành của các xưởng phim.

Hiện nay, thị trường đã phân hóa thành hai thái cực rõ rệt dựa trên sức mạnh thương hiệu và khả năng nắm giữ bản quyền. Các studio hàng đầu thường nhận được nguồn ngân sách dồi dào từ các nền tảng streaming quốc tế hoặc các dự án chuyển thể game lớn để phục vụ thị trường toàn cầu. Trong khi đó, nhóm các xưởng phim nhỏ hơn vẫn phải chật vật duy trì các dự án phim chiếu rạp nội địa hoặc phim chiếu khung giờ muộn với nguồn kinh phí vô cùng khiêm tốn.

Nhiều nền tảng streaming cũng đang tăng cường đầu tư vào anime. Ảnh: YugaTech.

Theo đó, trước đây, các studio có thể từng bước xây dựng uy tín bằng cách làm tốt các dự án nhỏ để tiến lên các dự án lớn hơn. Tuy nhiên, thị trường hiện tại đã bị phân cực đến mức các nhà làm phim buộc phải chọn lựa: hoặc chạy đua làm "bom tấn" toàn cầu, hoặc chấp nhận làm phim ngân sách thấp cho thị hiếu ngách tại Nhật. Điểm cân bằng ở giữa dường như đã biến mất, khiến các studio thầu phụ rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan.

Khoảng cách ngân sách ngày càng lớn không chỉ dẫn đến rủi ro thâm hụt tài chính hay phá sản mà còn gây ra tình trạng "chảy máu chất xám" trầm trọng. Những nhân sự tài năng có xu hướng đầu quân cho các công ty lớn, nơi có đãi ngộ và môi trường làm việc tốt hơn. Điều này khiến các studio nhỏ không còn nguồn lực để đào tạo nhân sự mới, trực tiếp kéo tụt chất lượng của toàn ngành hoạt hình trong dài hạn.

Một góc của studio Nam Hải Art gia công tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Saigoneer.

Một thực tế khác đang khiến giới chuyên môn lo lắng là sự phụ thuộc ngày càng sâu sắc của các dự án tầm cao vào vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ các "ông lớn" phát trực tuyến (streaming). Dòng vốn này hiện là "bình oxy" giúp duy trì các mức ngân sách khổng lồ.

Tuy nhiên, đây cũng chính là điểm yếu chí mạng. Nhiều ý kiến lo ngại rằng nếu các nhà đầu tư quốc tế bất ngờ rút vốn khỏi thị trường Nhật Bản, toàn bộ hệ sinh thái anime sẽ đối mặt với một cuộc khủng hoảng trầm trọng. Khi đó, không chỉ các studio nhỏ đang cố gắng sinh tồn mà ngay cả những đơn vị lớn cũng sẽ khó lòng xoay xở trước sự sụt giảm nguồn lực đột ngột này.