Ngành game Nhật Bản với nỗi lo "công chức hóa": Tại sao những "quái kiệt" như Hideo Kojima ngày càng hiếm hoi?

Ảnh minh họa. Ảnh: Automaton Media.

Khi được hỏi về việc tại sao thị trường hiện nay thiếu vắng những nhà phát triển có cá tính mạnh mẽ và tầm ảnh hưởng sâu rộng như Hideo Kojima, Suda51 hay Kenji Eno, ông Niikawa đã dùng thuật ngữ "Salaryman-ification" (tạm dịch: Công chức hóa) để lý giải. Theo ông, những người làm sáng tạo trong các tập đoàn lớn đang dần bị biến thành những nhân viên văn phòng điển hình – những người ưu tiên sự ổn định, tuân thủ tuyệt đối quy trình tổ chức và đặt lợi ích của doanh nghiệp lên trên cá tính nghệ thuật.

Thuật ngữ "Salaryman" cũng đã bắt nguồn từ Nhật Bản. Ảnh: Internet.

Ông Niikawa chỉ ra sự khác biệt rõ rệt giữa ngành game và các lĩnh vực nghệ thuật khác như manga hay âm nhạc. Trong khi các họa sĩ manga hoạt động độc lập, cạnh tranh theo từng dự án và có thể dễ dàng theo đuổi đức tin sáng tạo của mình ngay cả khi thất bại, thì nhân sự ngành game lại bị ràng buộc chặt chẽ trong bộ khung doanh nghiệp.

Khi đó, những áp lực về chính sách, quy trình ra quyết định và đặc biệt là chỉ số lợi nhuận đã khiến "cái tôi" của người làm game bị lu mờ. Đây cũng chính là lý do khiến các dự án bom tấn AAA hiện nay có xu hướng đi theo những lối mòn tương tự nhau và tràn ngập các phần hậu bản (sequel) an toàn.

Các tựa game đến từ Nhật Bản trong những năm gần đây. Ảnh: Frontline Gaming Japan.

Theo quan điểm của cựu lãnh đạo Nippon Ichi, việc các công ty lựa chọn phương án an toàn là điều có thể hiểu được về mặt kinh doanh, nhưng nếu quá lạm dụng, đây sẽ là con đường dẫn đến sự suy tàn. Trong bối cảnh sự cạnh tranh toàn cầu đang ngày càng khốc liệt, đặc biệt khi các studio ngoài Nhật Bản đang có sự tiến bộ vượt bậc về năng lực kỹ thuật, ông Niikawa tin rằng đây là thời điểm các nhà phát triển nội địa cần phải chủ động hơn.

Thị trường game độc lập lại sở hữu sự sáng tạo cao hơn. Ảnh: Game Developer.

Ông nhấn mạnh rằng Nhật Bản vốn là "mảnh đất màu mỡ" cho các nội dung mới lạ, và thật đáng tiếc nếu ngành game cứ mãi thu mình trong vùng an toàn. "Tại sao chúng ta không dốc toàn lực để tấn công?", ông đặt câu hỏi đầy trăn trở. Theo ông, những thử thách táo bạo chỉ có thể được thực hiện khi các nhà phát triển chọn con đường làm game độc lập (indie) hoặc tự thành lập công ty riêng để đạt được mức độ tự do cao nhất.

Dù vậy, ông Niikawa cũng đưa ra một cái nhìn đa chiều khi thừa nhận rằng "lối sống nhân viên văn phòng" không hoàn toàn là xấu. Việc có một môi trường làm việc ổn định để chăm lo cho gia đình và đời sống cá nhân là cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên, nếu đứng thuần túy ở góc độ "tạo ra những điều mới mẻ", việc cân bằng giữa sự ổn định của một nhân viên và sự bùng nổ của một người làm sáng tạo chưa bao giờ là bài toán dễ dàng.